lẽ nào
Học thuậtThân thiện
Định nghĩa
- Phó từ (từ nghi vấn):
- Biểu thị sự nghi ngờ, không tin rằng điều gì đó có thể xảy ra, thường dùng trong câu hỏi tu từ để khẳng định một điều ngược lại: Dùng để hỏi, thể hiện sự ngạc nhiên hoặc phủ định một cách mạnh mẽ khả năng của sự việc.
Ví dụ sử dụng
- Phó từ:
- Anh ấy chăm chỉ như vậy, lẽ nào lại thi trượt? (Câu này hàm ý: Tôi không tin/anh ấy khó có thể thi trượt.)
- Trời đã tối thế này, lẽ nào cô ấy vẫn chưa về? (Câu này hàm ý: Đáng lẽ cô ấy phải về rồi mới phải.)
- Lời hứa rõ ràng thế, lẽ nào anh ta lại quên?
Các cách sử dụng nâng cao
- "Lẽ nào" thường đứng ở đầu câu hoặc sau chủ ngữ, dùng để tạo thành câu hỏi phủ định, nhấn mạnh sự khó tin của sự việc.
- Lẽ nào chúng ta lại bỏ cuộc giữa chừng? (Hàm ý: Chúng ta không thể bỏ cuộc.)
- Có thể kết hợp với từ "lại" để nhấn mạnh hơn sự trái với suy đoán hay lẽ thường.
- Có đầy đủ bằng chứng, lẽ nào tòa án lại không xử công bằng?
Biến thể và từ gần giống
- Chẳng lẽ: Có nghĩa và cách dùng rất gần với "lẽ nào", cùng dùng để biểu thị sự nghi ngờ, khó tin.
- Chẳng lẽ cô ấy không biết tin này?
- Lẽ: Danh từ, chỉ lý lẽ, nguyên do.
- Nói ra cho phải lẽ. (Nói ra cho có lý.)
Từ đồng nghĩa
- Phải đâu: Dùng trong câu phủ định để bác bỏ một ý kiến.
- Việc này phải đâu là dễ! (Việc này đâu có dễ!)
- Nào phải: Cụm từ dùng để phản bác, hỏi ngược lại.
- Nào phải tôi không muốn giúp. (Đâu phải là tôi không muốn giúp.)
Thành ngữ liên quan
- "Lẽ nào" thường xuất hiện trong các cấu trúc thành ngữ, tục ngữ hàm ý phủ định:
- Lẽ nào nắng mãi không mưa/ Đời người lẽ nào chỉ vui chẳng buồn. (Ý nói: Cuộc sống luôn có cả niềm vui và nỗi buồn, không thể chỉ có một thứ.)
- "Lẽ thường": Chỉ điều hợp với lý lẽ thông thường.
- Giúp đỡ người hoạn nạn là lẽ thường tình.
- Không vì một lý gì: Đủ điều kiện lẽ nào lại không thành công.